शब्द शोध

शेरास सव्वाशेर

वैशिष्ट्य प्रकार
नाही
लाक्षणिक अर्थ
एखाद्याला त्याच्यापेक्षा वरचढ प्रतिस्पर्धी भेटणे.
वापराचे उदाहरण वाक्य
यावेळी त्याला शेरास सव्वाशेर भेटला.
एका शेर वजनाला सव्वाशेर वजनाने उत्तर देणे.

झाड्याले पानं

बोलीभाषा
बोलीतील शब्द
झाड्याले पानं
प्रमाण मराठीत समतुल्य
झाडाला पाने
प्रांत/जिल्हा/तालुका
अकोला
शब्दभांडारात समाविष्ट करा?
बंद
वऱ्हाडी बोलीतील एक सुंदर वाक्प्रचार — याचा अर्थ आणि वापर याविषयी चर्चा.

ऐरण

धोक्याची पातळी
स्मरण-स्रोत
गावातील लोहाराच्या दुकानातून.
व्यवसाय
लोहाराच्या कामासाठी वापरले जाणारे जड लोखंडी ठोकळे — यावर तापलेले लोखंड घडवले जाते.

संगणक

वैशिष्ट्य तारीख
वैशिष्ट्य प्रकार
आजचा शब्द
क्षेत्र/विषय
मूळ इंग्रजी/परदेशी शब्द
Computer
शब्द स्थिती
शब्दाचा व्याकरणिक प्रकार
नाम
वापराचे उदाहरण वाक्य
त्याने नवीन संगणक विकत घेतला.
गणना, माहिती-प्रक्रिया व संचयन करणारे इलेक्ट्रॉनिक यंत्र.

यशवंत मनोहर

महिन्याची व्यक्ती — कोणता महिना
कार्यक्षेत्र
साहित्यिक व समीक्षक
प्रमुख योगदान
दलित साहित्य चळवळीतील अग्रणी विचारवंत व कवी, समकालीन मराठी वाङ्मयावर सखोल समीक्षात्मक लेखन.
व्यक्ती प्रकार
सध्या कार्यरत
दलित साहित्य चळवळीतील अग्रणी विचारवंत व कवी, समकालीन मराठी वाङ्मयावर सखोल समीक्षात्मक लेखन.

विनोबा भावे

महिन्याची व्यक्ती — कोणता महिना
कार्यक्षेत्र
विचारवंत व भाषाभ्यासक
प्रमुख योगदान
भूदान चळवळीचे प्रणेते; मराठी व संस्कृत भाषेवरील प्रभुत्वातून त्यांनी अनेक भाषिक व तात्त्विक ग्रंथ लिहिले.
व्यक्ती प्रकार
दिग्गज/आदरांजली
भूदान चळवळीचे प्रणेते; मराठी व संस्कृत भाषेवरील प्रभुत्वातून त्यांनी अनेक भाषिक व तात्त्विक ग्रंथ लिहिले.

महाराष्ट्र राज्य साहित्य आणि संस्कृती मंडळ

मुख्य उपक्रम/प्रकाशने
मराठी भाषा, साहित्य व संस्कृतीच्या संवर्धनासाठी शासनाची अधिकृत संस्था — अनुवाद, कोशनिर्मिती व प्रकाशन उपक्रम राबवते.
प्रकार
शासकीय
मराठी भाषा, साहित्य व संस्कृतीच्या संवर्धनासाठी शासनाची अधिकृत संस्था — अनुवाद, कोशनिर्मिती व प्रकाशन उपक्रम राबवते.

मराठी विज्ञान परिषद

मुख्य उपक्रम/प्रकाशने
मराठीतून विज्ञान लोकाभिमुख करण्यासाठी कार्यरत स्वयंसेवी संस्था — विज्ञान परिभाषा निर्मिती व प्रसारावर भर.
प्रकार
स्वयंसेवी
मराठीतून विज्ञान लोकाभिमुख करण्यासाठी कार्यरत स्वयंसेवी संस्था — विज्ञान परिभाषा निर्मिती व प्रसारावर भर.

माझी मायबोली

कवीचे नाव
माझी मायबोली
विषय/भाव
मातृभाषा
नवोदित कवीची सादरणी?
बंद
रचना वर्ष/काळ
२०२४
मायबोली माझी गोड, अमृताहुनी गोड,\nतिच्यामध्ये दडलेले, संस्कृतीचे कोड.

विठ्ठला

कवीचे नाव
संत तुकाराम (संदर्भ — शैलीदाखला)
विषय/भाव
भक्ती
नवोदित कवीची सादरणी?
बंद
रचना वर्ष/काळ
सतरावे शतक
विठ्ठला तू वेडा कुंभार,\nअसा घडवलास माझा आकार.

नवा सूर्य

कवीचे नाव
अनामिक नवोदित
विषय/भाव
आशावाद
नवोदित कवीची सादरणी?
वर
रचना वर्ष/काळ
२०२५
काळोखाच्या सीमेवरती, उभा आहे नवा सूर्य,\nप्रकाशाच्या वाटेवरती, चालतो आहे नवा तरुण.

भ्रमणध्वनी

वैशिष्ट्य प्रकार
नाही
क्षेत्र/विषय
मूळ इंग्रजी/परदेशी शब्द
Mobile phone
शब्द स्थिती
शब्दाचा व्याकरणिक प्रकार
नाम
वापराचे उदाहरण वाक्य
त्याचा भ्रमणध्वनी वाजत होता.
खिशात मावणारे, तारेशिवाय चालणारे दूरध्वनी यंत्र.

महाजाल

वैशिष्ट्य प्रकार
नाही
क्षेत्र/विषय
मूळ इंग्रजी/परदेशी शब्द
Internet
शब्द स्थिती
शब्दाचा व्याकरणिक प्रकार
नाम
वापराचे उदाहरण वाक्य
महाजालावर माहिती शोधणे सोपे झाले आहे.
जगभरातील संगणक एकमेकांशी जोडणारे जाळे.

सामाजिक माध्यम

वैशिष्ट्य तारीख
वैशिष्ट्य प्रकार
आठवड्याचा शब्द
मूळ इंग्रजी/परदेशी शब्द
Social media
शब्द स्थिती
शब्दाचा व्याकरणिक प्रकार
नाम
वापराचे उदाहरण वाक्य
तरुण पिढी सामाजिक माध्यमांवर सक्रिय असते.
लोकांना परस्परांशी ऑनलाइन जोडणारी माध्यमे — जसे फेसबुक, ट्विटर.

कृत्रिम बुद्धिमत्ता

वैशिष्ट्य तारीख
वैशिष्ट्य प्रकार
महिन्याचा शब्द
क्षेत्र/विषय
मूळ इंग्रजी/परदेशी शब्द
Artificial Intelligence
शब्द स्थिती
शब्दाचा व्याकरणिक प्रकार
नाम
वापराचे उदाहरण वाक्य
कृत्रिम बुद्धिमत्तेमुळे अनेक कामे सोपी झाली आहेत.
यंत्रांना मानवासारखा विचार व निर्णय घेण्याची क्षमता देणारे तंत्रज्ञान.

उंटावरून शेळ्या हाकणे

वैशिष्ट्य तारीख
वैशिष्ट्य प्रकार
आठवड्याचा शब्द
लाक्षणिक अर्थ
प्रत्यक्ष श्रम न करता दुसऱ्याला हुकूम सोडणे.
वापराचे उदाहरण वाक्य
साहेब उंटावरून शेळ्या हाकल्यासारखे काम करून घेतात.
उंटावर बसून खालच्या शेळ्या हाकणे.

आगीतून फुफाट्यात

वैशिष्ट्य प्रकार
नाही
लाक्षणिक अर्थ
एका संकटातून सुटताना दुसऱ्या मोठ्या संकटात सापडणे.
वापराचे उदाहरण वाक्य
कर्ज फेडण्यासाठी घेतलेल्या कर्जाने तो आगीतून फुफाट्यात पडला.
आगीतून निसटून राखेच्या उष्ण ढिगात पडणे.